Dlaczego w SSW FORMACJA TRWA "CO NAJMNIEJ" DWA LATA?

Komentarz do Listu Antonia Boccii o formacji aspirantów w SSW

List Antonia Boccii, Światowego Koordynatora Stowarzyszenia Salezjanów Współpracowników, to głęboka refleksja nad naturą formacji — nie jako formalnego etapu przygotowania, ale jako procesu duchowego dojrzewania w powołaniu. Boccia przypomina, że formacja jest drogą rozeznania, osobistego wzrostu i wewnętrznego przylgnięcia do duchowości św. Jana Bosko.

Zasadnicze przesłanie listu można streścić w jednym zdaniu: formacja jest procesem, a nie wydarzeniem. To nie czas ani liczba spotkań decydują o jej owocności, lecz wewnętrzna dynamika nawrócenia, przemiany i otwarcia na misję apostolską. Boccia zwraca uwagę, że prawdziwa formacja wymaga cierpliwości, wierności i towarzyszenia — nie pośpiechu i formalizmu.

Czas formacji – przestrzeń dojrzewania powołania

W świetle nauczania Antonio Boccii oraz Programu Życia Apostolskiego formacja nie jest jednorazowym przygotowaniem do złożenia Przyrzeczenia, lecz początkiem drogi, która trwa przez całe życie. Jak czytamy w PŻA:

„Formacja jest procesem osobistym i wspólnotowym, trwającym przez całe życie, i ma na celu wzrost w powołaniu apostolskim” (PŻA, art. 27 §1).

Na tej podstawie praktyka formacyjna w Prowincji Wrocławskiej przyjęła okres co najmniej dwuletni jako czas aspirantury. Nie jest to sztywne wymaganie formalne, lecz wyraz troski o integralność formacji. Okres ten pozwala kandydatowi wejść w rytm życia wspólnotowego, przyswoić duchowość św. Jana Bosko i doświadczyć realnej przemiany wewnętrznej.

Jak wskazują Wytyczne i wskazania do formacji, czas formacji powinien być „czasem rozeznania oraz dojrzewania osobistego powołania, aż do odpowiedzialnego zaangażowania się w Kościele”¹. Tylko wtedy formacja staje się drogą prawdziwego wzrostu, a nie procesem administracyjnym.

Formacja jako doświadczenie relacji i towarzyszenia

Antonio zwraca uwagę, że żadna formacja nie jest skuteczna bez osobistego towarzyszenia. Nie chodzi jedynie o przekaz treści, lecz o towarzyszenie w wierze, które umożliwia odkrywanie własnego powołania i stylu życia według ducha Księdza Bosko. Formator jest w tym procesie kimś więcej niż nauczycielem — jest świadkiem, który „idzie razem z aspirantem, dzieląc jego nadzieje, trudności i pytania”.

Ten sposób rozumienia formacji w pełni koresponduje z zapisem Programu Życia Apostolskiego, w którym czytamy:

„Formacja ma na celu kształtowanie stylu życia zgodnego z duchem św. Jana Bosko oraz rozwijanie zdolności do współpracy w misji Rodziny Salezjańskiej” (PŻA, art. 28 §1).

Formacja zatem nie ogranicza się do nauki, lecz staje się przestrzenią wzajemnego ubogacania — formator uczy się od aspiranta tak samo, jak aspirant od formatora. To relacja duchowego towarzyszenia, w której obie strony dojrzewają do pełniejszej wierności charyzmatowi salezjańskiemu.

Wymiar wspólnotowy formacji

List Koordynatora Światowego SSW przypomina, że formacja nie może być przeżywana w oderwaniu od wspólnoty. To właśnie wspólnota lokalna staje się miejscem, gdzie kandydat uczy się życia we współpracy, zaufaniu i braterskiej odpowiedzialności. Jak podkreśla PŻA:

„Wspólnota jest środowiskiem, w którym Salezjanie Współpracownicy wzrastają w powołaniu i wspierają się nawzajem” (PŻA, art. 30).

Praktyka Prowincji Wrocławskiej potwierdza ten wymiar: każdy aspirant realizuje swoją formację we wspólnocie lokalnej, która staje się szkołą duchowości, modlitwy i apostolstwa. Wspólnota towarzyszy aspirantowi w jego drodze rozeznania, wspiera w trudnościach i pomaga mu odkrywać radość życia w duchu św. Jana Bosko.

Wytyczne i wskazania do formacji przypominają, że „formacja ma charakter wspólnotowy i domaga się aktywnego udziału aspiranta oraz odpowiedzialnego towarzyszenia ze strony formatorów i wspólnoty”². Wspólnota jest zatem nie tylko środowiskiem nauki, ale i zwierciadłem, w którym aspirant może odkrywać prawdę o sobie i o swoim powołaniu.

Formacja jako proces duchowy i apostolski

Boccia wielokrotnie powtarza, że formacja ma prowadzić do wewnętrznej przemiany, której owocem jest postawa apostolska. Aspirant nie tylko poznaje duchowość św. Jana Bosko, ale uczy się przeżywać Ewangelię w codzienności — z radością, prostotą i zmysłem misyjnym.

To echo słów PŻA:

„Zaangażować się jako Salezjanin Współpracownik oznacza odpowiedzieć na apostolskie powołanie salezjańskie, dar Ducha Świętego, przyjmując specyficzny sposób życia Ewangelią i uczestnictwa w posłannictwie Kościoła” (PŻA, art. 2 §1).

W tym sensie formacja nie jest jedynie przygotowaniem do Przyrzeczenia, ale początkiem drogi ucznia-apostoła, który chce „być obecny pośród młodych”, służyć i świadczyć o Chrystusie w duchu Księdza Bosko.

Podsumowanie

List Antonia Boccii, w świetle Programu Życia Apostolskiego i Wytycznych i wskazań do formacji, stanowi przypomnienie, że formacja jest przede wszystkim procesem duchowym. Nie jest to etap do „zaliczenia”, lecz czas rozeznania, przemiany i osobistego spotkania z Bogiem.

Praktyka prowincjalna potwierdza, że co najmniej dwuletni okres aspirantury pozwala na dojrzewanie tej drogi w sposób spokojny i pogłębiony. Warunkiem jej owocności jest wierność trzem filarom: osobistej modlitwie, wspólnocie i towarzyszeniu duchowemu.

Boccia przypomina, że formacja jest przestrzenią łaski, w której człowiek pozwala się prowadzić Bogu, a wspólnota uczy się razem z nim rozpoznawać Jego działanie. W ten sposób aspirantura staje się nie tyle czasem przygotowania, co początkiem prawdziwego życia charyzmatem Księdza Bosko.

oprac. Agata K. Kołakowska
Koordynator Prowincjalny 
Stowarzyszenia Salezjanów Współpracowników
Prowincji Wrocławskiej

Przypisy:

1. Wytyczne i wskazania do formacji Salezjanów Współpracowników, Rzym 2008, s. 33.
2. Tamże, s. 34.

BIBLIOGRAFIA:

• Boccia, Antonio. Personal Reflection on the Training Period for Aspirants. Roma: World Council of Salesian Cooperators, 2018. (List Światowego Koordynatora Stowarzyszenia Salezjanów Współpracowników, dostępny w języku angielskim na stronie: www.asscc-mondiale.org), dostępny w języku polskim TUTAJ

• Stowarzyszenie Salezjanów Współpracowników. Program Życia Apostolskiego. Statuty i Regulaminy. Tłumaczenie i redakcja: Inspektorie SDB, FMA i Rada Krajowa SSW, Warszawa 2019. Dostęp TUTAJ

• Rada Światowa Stowarzyszenia Salezjanów Współpracowników. Wytyczne i wskazania do formacji Salezjanów Współpracowników. Rzym: Stowarzyszenie Salezjanów Współpracowników, 2008. Dostęp TUTAJ

• Stowarzyszenie Salezjanów Współpracowników Prowincji Wrocławskiej. Program formacji początkowej aspirantów. Wrocław: Stowarzyszenie SSW Prowincji Wrocławskiej, dostęp online: https://sswwroclaw.pl/formacja-poczatkowa/.