Leon XIV – Papież pokoju i misji

8 maja 2025 roku o godzinie 19:26 czasu rzymskiego świat usłyszał tradycyjne słowa: „Habemus Papam!” Nowym Biskupem Rzymu został kardynał Robert Francis Prevost, który przyjął imię Leon XIV. To pierwszy papież w historii pochodzący ze Stanów Zjednoczonych. Jego wybór już teraz wzbudza nadzieję na kontynuację misyjnego i duszpasterskiego stylu papieża Franciszka.

Dla nas, Salezjanów Współpracowników, ten wybór to nie tylko fakt historyczny – to zaproszenie do pogłębienia modlitwy, jedności z Następcą św. Piotra oraz jeszcze większego zaangażowania apostolskiego w duchu św. Jana Bosko.

Kim jest nowy Papież Leon XIV?

Robert Francis Prevost urodził się 14 września 1955 r. w Chicago. Już jako młody chłopak posługiwał jako ministrant w parafii pw. św. Turibiusza. W 1977 roku wstąpił do Zakonu św. Augustyna (OSA), składając śluby wieczyste cztery lata później. Święcenia kapłańskie przyjął w 1982 roku w Rzymie.

Już krótko po święceniach wyjechał na misje do Trujillo w Peru, gdzie przez ponad dekadę służył jako duszpasterz, formator i przełożony lokalnej wspólnoty. Jako misjonarz w Ameryce Łacińskiej pracował w środowiskach ubogich, często przemierzając pieszo lub na motocyklu górskie regiony Peru, by dotrzeć do wiernych.

W 2001 roku został wybrany przełożonym generalnym augustianów na świecie, co uczyniło go odpowiedzialnym za ponad 2500 zakonników w 45 krajach. Pełnił tę funkcję przez dwie kadencje (2001–2013), a w tym czasie odwiedzał wspólnoty w Azji, Afryce i Ameryce Południowej, zachęcając do życia wspólnotowego i bliskości z ludźmi.

W jednym z przemówień do współbraci powiedział:

„Nasze klasztory nie mogą być twierdzami – muszą być domami otwartymi na świat, bo taki jest Chrystus.” (Rzym, Kapituła Generalna OSA, 2007)

Po zakończeniu posługi generalnej wrócił do Peru, gdzie papież Franciszek powierzył mu w 2014 roku funkcję administratora apostolskiego diecezji Chiclayo. Rok później został jej biskupem. Tam zainicjował liczne działania duszpasterskie, m.in. dla migrantów z Wenezueli i Kuby, dzieci ulicy, a także programy edukacyjne dla młodzieży.

„Największym problemem młodzieży nie jest brak pracy, lecz brak nadziei. Kościół musi im dać nie tylko chleb, ale sens.” (Bp Prevost, homilia w Chiclayo, 2019)

To urząd wymagający globalnej wizji, roztropności i głębokiej duchowości.

„Misja nie zaczyna się od organizacji czy struktur, ale od słuchania ludzi i dzielenia z nimi życia.” (Robert Prevost, homilia z Chiclayo, 2017)

W 2023 roku papież Franciszek mianował go kardynałem i powierzył mu jedną z najważniejszych funkcji w Kurii Rzymskiej – prefekta Dykasterii ds. Biskupów. Dostrzegł w nim człowieka dialogu, duchowej głębi i misyjnej pokory. To właśnie Prevost był odpowiedzialny za nominacje biskupów na całym świecie. 

8 maja 2025 roku, podczas drugiego dnia konklawe, został wybrany papieżem. W pierwszych słowach skierowanych do wiernych powiedział:

„Pokój wam wszystkim” (Pace a tutti voi).

To krótkie, lecz pełne znaczenia pozdrowienie oddaje duchową linię, jaką prawdopodobnie będzie podążał jego pontyfikat – Kościół jako dom pokoju, jedności i bliskości z ludźmi. Te słowa powtórzył także po hiszpańsku, podkreślając wielokulturowy i misyjny charakter Kościoła, który pragnie budować.

Leon XIV a Leon XIII – duchowe i społeczne paralele

Przyjęcie imienia Leon XIV przez nowego papieża jest świadomym nawiązaniem do pontyfikatu Leona XIII (1878–1903), znanego z encykliki Rerum Novarum, która położyła podwaliny pod katolicką naukę społeczną. Leon XIII był papieżem otwartym na potrzeby współczesnego świata, promującym dialog między Kościołem a społeczeństwem oraz wspierającym inicjatywy edukacyjne i wychowawcze.

Podobnie, Leon XIV, jako były misjonarz i prefekt Dykasterii ds. Biskupów, wykazuje głębokie zrozumienie dla potrzeb lokalnych wspólnot oraz znaczenia formacji duchowej i intelektualnej wiernych. Jego dotychczasowa działalność wskazuje na kontynuację dziedzictwa Leona XIII w kontekście współczesnych wyzwań.

Leon XIII, Jan Bosko i ciągłość dzieła

Warto przypomnieć, że Leon XIII i św. Jan Bosko również łączyła szczególna więź. To właśnie ten papież zatwierdził Konstytucję Zgromadzenie Salezjańskie, wspierał jego misje na całym świecie, zwłaszcza w Ameryce Południowej. Uważał, że duch wychowawczy i gorliwość salezjanów są bardzo potrzebne w krajach misyjnych. 

Leon XIII określił Księdza Bosko mianem „świętego człowieka” . Po śmierci Księdza Bosko w 1888 roku, papież przyjął na audiencji jego następcę, ks. Michała Rua, i powiedział:

„Ksiądz Bosko był świętym i z nieba nie przestanie wam pomagać” 

Papież porównał także Księdza Bosko do św. Franciszka z Asyżu, podkreślając jego oddanie Kościołowi i papieżowi. 

Dziedzictwo Leona XIII i św. Jana Bosko to wspólna wizja Kościoła – bliskiego człowiekowi, wychowującego młode pokolenia, obecnego w codzienności ludzi.  Leon XIV, poprzez swoje wybory, słowa i gesty, wpisuje się w ten nurt.

Choć Leon XIV wywodzi się z zakonu augustianów, jego duchowość, pasja misyjna i styl duszpasterski mocno rezonują z charyzmatem św. Jana Bosko:

• Bliskość z młodzieżą i ubogimi – jego działalność duszpasterska w Peru przypomina salezjańską metodę obecności: słuchania, towarzyszenia, dawania nadziei.
• Kościół jako „namiot dla wszystkich” – często mówił, że Kościół nie może być twierdzą, lecz otwartym domem:

„Naszą pracą jest powiększać namiot i dać wszystkim znać, że są mile widziani w Kościele.” (Crux, 2023)

• Prostota i duch dialogu – odwiedzał ludzi, rozmawiał z nimi, słuchał ich historii. Znajomi nazywają go człowiekiem rozsądku i pokory.
• Wierność Duchowi Świętemu – w jego kazaniach często pojawia się motyw „słuchania Boga w drugim człowieku” i prowadzenia misji nie przez struktury, ale przez bliskość i miłość.

Co oznacza ten pontyfikat dla Salezjanów Współpracowników?

Dla nas, Salezjanów Współpracowników, wybór Leona XIV to nie tylko historyczne wydarzenie. To zaproszenie do odnowy duchowej i misyjnej:

• Nowe horyzonty współpracy świeckich i duchownych – Leon XIV to papież, który rozumie wagę świeckiego zaangażowania. To przestrzeń dla nas – do pogłębienia roli świeckich w ewangelizacji, wychowaniu i formacji młodzieży.
• Budowanie wspólnot otwartych na wszystkich – słowa o „namiocie Kościoła” są przypomnieniem, że naszym zadaniem jako SSW jest tworzenie środowisk otwartych, gościnnych, radosnych i misyjnych. Czy w naszych wspólnotach SSW młodzi, rodziny i osoby z marginesu czują się mile widziani?
• Odwaga misyjna – jego życie pokazuje, że misja zaczyna się od obecności, słuchania i towarzyszenia. Czy nasze wspólnoty są gotowe, by wyjść poza swoje granice?

Pontyfikat Leona XIV otwiera nowe możliwości dla Salezjanów Współpracowników, świeckich zaangażowanych w misję salezjańską. Jego doświadczenie jako misjonarza i przełożonego zakonnego może przyczynić się do pogłębienia współpracy między duchowieństwem a świeckimi w duchu charyzmatu św. Jana Bosko.

Leon XIV, podobnie jak jego poprzednik, może wspierać inicjatywy edukacyjne i wychowawcze, promując system prewencyjny oraz zaangażowanie świeckich w życie Kościoła. Jego pontyfikat może również inspirować do dalszego rozwoju Stowarzyszenia Salezjanów Współpracowników, umacniając ich rolę w ewangelizacji i formacji młodzieży.

W jedności z Papieżem – w duchu św. Jana Bosko

Św. Jan Bosko wielokrotnie podkreślał znaczenie wierności Ojcu Świętemu. W jednym z najbardziej znanych cytatów mówił:

„Kto jest z Papieżem, jest po stronie Boga.”

W duchowości salezjańskiej obecność i posłuszeństwo wobec Następcy św. Piotra nie są kwestią opcjonalną – to fundament tożsamości. Stowarzyszenie Salezjanów Współpracowników – jako gałąź Rodziny Salezjańskiej – odnawia swoje „tak” wobec papieża Leona XIV, modląc się o światło Ducha Świętego dla niego i dla całego Kościoła. Co mamy zawarte również w Programie Życia Apostolskiego:

„Salezjanie Współpracownicy okazują synowskie oddanie Papieżowi.” (PŻA Status Art. 4 §2)

Nie zapominajmy: nasze apostolstwo jest skuteczne tylko wtedy, gdy zakorzenione jest w modlitwie i jedności z Kościołem powszechnym.

Wydarzenia z 8 maja 2025 roku to nie tylko początek nowego pontyfikatu, ale też nowy etap w historii Kościoła. Leon XIV – papież pokoju, prostoty i misyjnego zaangażowania – otwiera przed nami kolejną kartę. Wpiszmy ją razem, w duchu Da mihi animas.

Niech św. Jan Bosko wyprasza dla niego światło i siłę. Niech Maryja Wspomożycielka czuwa nad jego pontyfikatem.